Núi Cao Ly
Bốn giờ sáng trên núi Cao Ly, gió lùa qua khe lều mang theo hơi lạnh của độ cao hơn nghìn mét. Bên ngoài tối đen, chỉ có vài đốm đèn pin lắc lư của những người dậy sớm đang men theo lối mòn lên đỉnh. Bạn kéo khóa lều, chui ra, và trong khoảnh khắc chưa kịp tỉnh ngủ, bạn thấy nó: một biển mây trắng đục trải kín thung lũng phía dưới, phẳng lặng như mặt hồ, chỉ có những đỉnh núi xa xa nhô lên như đảo nhỏ. Phía đông, một vệt hồng mỏng bắt đầu loang ra ở chân trời. Đó là lúc người ta hiểu vì sao dân phượt gọi Cao Ly là "thiên đường săn mây" của Quảng Ninh.
Hoàng hôn nhuộm vàng những triền cỏ trên núi Cao Ly (Ảnh: Sưu tầm)
Cao Ly, ngọn núi "cô đơn" giữa miền biên viễn
Núi Cao Ly nằm ở vùng biên giới phía đông bắc Bình Liêu, nay thuộc xã Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh, cách trung tâm Bình Liêu chừng 18 km. Người địa phương còn gọi nó bằng một cái tên dễ thương hơn: núi Cô Đơn, bởi giữa những triền đồi trập trùng, đỉnh Cao Ly vươn lên một mình, sừng sững và lặng lẽ. Cả khối núi rộng hơn 40 km², có tới tám đỉnh cao trên 1.000 m; nhiều tài liệu xếp luôn đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), nóc nhà của tỉnh Quảng Ninh, vào dải núi này.
Khác với những ngọn núi phải leo cả nửa ngày mới chạm đỉnh, Cao Ly hiền hơn nhiều. Con đường liên xã mở qua vùng núi cho phép xe máy và ô tô lên tận khu bãi cỏ dưới đỉnh, từ đó chỉ còn khoảng 30 đến 40 phút đi bộ là đứng trên nóc núi. Chính sự "dễ gần" ấy khiến Cao Ly trở thành điểm cắm trại quen thuộc của các nhóm bạn trẻ, các gia đình có con nhỏ, và cả những người lần đầu thử cảm giác ngủ đêm trên núi.
Nhưng dễ đến không có nghĩa là đã bị đánh thức. Cao Ly vẫn giữ được cái vẻ hoang sơ hiếm có: không có dãy hàng quán, không có loa kéo, không có những bậc xi măng cắt ngang sườn đồi. Chỉ có cỏ, đá, gió, và mây. Vào ngày thường, có khi cả buổi chiều chỉ nghe tiếng gió và tiếng chuông bò lẫn trong cỏ.
Ngủ giữa đồi cỏ, thức dậy trên biển mây
Điều làm nên tên tuổi Cao Ly là những bãi cỏ rộng, thoai thoải trải ra quanh chân đỉnh ở độ cao khoảng 1.200 m. Mặt đất bằng phẳng, cỏ mọc dày như tấm thảm, đủ chỗ cho cả chục chiếc lều mà không ai phải chen ai. Chiều xuống, những chiếc lều xanh, vàng, cam lần lượt mọc lên như nấm, nổi bật trên nền đồi xanh thẫm, và ngọn Cao Ly sừng sững phía sau như một người gác núi.
Bãi cắm trại dưới chân đỉnh Cao Ly lúc chiều tà (Ảnh: Sưu tầm)
Buổi tối trên núi là thời gian của những điều giản dị. Nồi lẩu bốc khói nghi ngút giữa vòng người ngồi quây quần, gói miến dong Bình Liêu được thả vào nồi nước dùng, vài xiên thịt nướng trên bếp than nhỏ. Không có wifi, sóng điện thoại chập chờn, nên người ta nói chuyện với nhau nhiều hơn. Rồi khi đèn tắt, bạn ngả lưng ra cửa lều và nhìn lên: bầu trời đêm ở đây trong đến mức có thể thấy dải Ngân Hà vắt ngang qua đỉnh núi trong những đêm không trăng.
Bữa tối cắm trại với nồi lẩu nóng và miến dong Bình Liêu (Ảnh: Sưu tầm)
Đêm trên Cao Ly lạnh hơn dưới thị trấn khá nhiều, nhất là từ tháng 10 trở đi. Gió đêm có thể rít từng cơn qua đồi cỏ, làm vải lều phần phật. Nhưng chính cái lạnh ấy lại là tiền đề cho phần thưởng của buổi sáng hôm sau.
Săn mây: khoảnh khắc đáng để thức dậy lúc 4 giờ sáng
Cao Ly nổi tiếng vì mây. Theo người dân và những người hay lên núi, có tới khoảng một phần ba số ngày trong năm, một phần khối núi chìm trong mây mù. Thời điểm lý tưởng nhất để săn biển mây là từ cuối tháng 10 tới khoảng tháng 3 năm sau, khi không khí lạnh tràn về và độ ẩm cao, đặc biệt là sau một trận mưa phùn đêm trước.
Khung giờ vàng là từ 5 đến 6 giờ sáng. Bạn nên rời lều trước đó chừng 40 phút, mang theo đèn pin và áo ấm, men theo lối mòn trên sườn đồi lên đỉnh. Đường không quá dốc, nhưng sương đêm làm cỏ ướt và đá trơn, nên hãy bước chậm. Khi lên tới đỉnh, ngồi xuống một mỏm đá, và chờ.
Những ngày mây xuống thấp, cả sườn núi Cao Ly chìm trong màu trắng đục (Ảnh: Sưu tầm)
Mây ở Cao Ly không đứng yên. Có những buổi sáng, mây dồn thành một tấm thảm dày đặc phủ kín thung lũng Hoành Mô, rồi khi mặt trời lên, từng lớp mây cuộn tràn qua các ngọn đồi như sóng biển đổ vào bờ. Có hôm mây lại bò lên tận đỉnh, quấn lấy chân người, khiến bạn có cảm giác như đang đứng giữa một giấc mơ. Và có những hôm mây tan nhanh, để lộ ra bên dưới cả một vùng biên giới với bản làng, ruộng nương, con đường uốn lượn như sợi chỉ. Mỗi buổi sáng là một bức tranh khác, không ai biết trước.
Đứng trên mỏm đá, phía dưới là biển mây bồng bềnh (Ảnh: Sưu tầm)
Nếu không quen dậy sớm, hoàng hôn trên Cao Ly cũng đẹp không kém. Khoảng 16 đến 17 giờ chiều, nắng xiên làm cả triền cỏ ánh lên màu vàng óng, bóng đỉnh núi đổ dài xuống thung lũng, và bầu trời chuyển dần từ cam sang tím. Đây là lúc những tấm ảnh đẹp nhất thường ra đời.
Đêm trăng Cao Ly: hội núi giữa lưng trời
Vài năm gần đây, Cao Ly không chỉ là chỗ để ngắm mây. Từ năm 2025, xã Hoành Mô bắt đầu tổ chức chương trình "Đêm trăng Cao Ly" ngay trên núi, ở không gian cao hơn 1.000 m so với mực nước biển. Lần đầu tiên diễn ra ngày 4 – 5/10/2025, mở màn Tuần Du lịch Thu – Đông của xã. Năm 2026, chương trình được tổ chức vào ngày 26 – 27/9, đúng dịp Trung thu, khi trăng rằm tròn vằng vặc treo trên đỉnh núi.
Sân khấu "Đêm trăng Cao Ly" dựng giữa đồi cỏ và đá núi (Ảnh: Sưu tầm)
Khi màn đêm buông xuống, cả đỉnh núi bừng sáng. Một vầng trăng lớn được dựng làm điểm nhấn giữa sân khấu dã chiến trên đồi cỏ, xung quanh là đá núi và những đống lửa trại. Trên sân khấu ấy, tiếng đàn tính và những làn điệu hát Then của người Tày ngân lên, xen với Soóng cọ của người Sán Chỉ, hát Pả dung của người Dao. Các bạn trẻ trong bản mặc trang phục truyền thống múa những điệu dân vũ, kết hợp với ánh sáng và âm thanh hiện đại, tạo nên một khung cảnh vừa lạ vừa quen.
Người dân Hoành Mô biểu diễn trong "Đêm trăng Cao Ly" (Ảnh: Sưu tầm)
Ngoài sân khấu, đêm hội còn có chợ đêm với ẩm thực vùng cao, nông sản và các sản phẩm OCOP của địa phương, các trò chơi dân gian và thi đấu thể thao dân tộc. Năm 2026 lần đầu có phần thi "Nữ hoàng Bí Ngô" để tôn vinh nông sản của bà con. Sáng hôm sau, từ 5 giờ, du khách cùng nhau đi bộ săn mây và đón bình minh trên đỉnh núi, khép lại một đêm hội không giống bất kỳ lễ hội nào dưới xuôi.
Lối lên núi lấp lánh ánh đèn trong đêm hội (Ảnh: Sưu tầm)
Chính quyền xã đặt mục tiêu biến "Đêm trăng Cao Ly" thành sản phẩm du lịch định kỳ, gắn với cắm trại và săn mây trên đỉnh núi. Nếu muốn có mặt trong một đêm như thế, hãy theo dõi thông báo của xã Hoành Mô và lên kế hoạch sớm: chỗ cắm trại trong những ngày hội luôn kín nhanh.
Lửa trại và ánh sáng sân khấu giữa không gian núi rừng (Ảnh: Sưu tầm)
Đi Cao Ly thế nào
- Đường đi: từ trung tâm Bình Liêu, đi tiếp khoảng 18 km để tới chân núi Cao Ly. Con đường liên xã qua vùng núi giúp xe máy và ô tô lên được tới khu bãi cỏ gần điểm cắm trại. Đoạn cuối dốc và có khúc cua gấp, nên đi chậm, nhất là khi trời mưa hoặc có sương mù. Nên hỏi người dân hoặc chủ homestay về tình trạng đường trước khi lên.
- Từ chỗ để xe lên đỉnh: khoảng 30 – 40 phút đi bộ trên lối mòn cỏ, độ khó vừa phải, phù hợp cả với trẻ em và người lớn tuổi có sức khỏe ổn.
- Mùa đẹp nhất: từ cuối tháng 10 đến tháng 3 năm sau để săn mây; tháng 9 – 10 trời trong, hợp cắm trại và ngắm hoàng hôn; dịp Trung thu có Đêm trăng Cao Ly.
- Giờ đẹp: 5 – 6 giờ sáng cho bình minh và biển mây, 16 – 17 giờ cho hoàng hôn.
Những ngày mây mù, cả vùng núi như chìm trong sương (Ảnh: Sưu tầm)
Kinh nghiệm cắm trại trên Cao Ly
- Đồ ấm là bắt buộc: đêm trên núi có thể xuống dưới 10 °C vào mùa đông. Mang áo khoác dày, túi ngủ, tất len, mũ len.
- Lều chắc chắn: gió trên đồi cỏ khá mạnh, cọc lều nên chọn loại dài và đóng sâu. Nếu không có đồ, hãy hỏi trước homestay hoặc các nhóm dịch vụ ở Bình Liêu về việc thuê lều, túi ngủ.
- Nước và đồ ăn: trên núi không có hàng quán vào ngày thường, hãy mang đủ nước uống, đồ ăn và bếp nấu từ dưới thị trấn.
- Giữ núi sạch: mang toàn bộ rác xuống núi. Chỉ đốt lửa ở chỗ đã có dấu lửa trại cũ, dập tắt hoàn toàn trước khi ngủ, vì đồi cỏ khô rất dễ bắt lửa.
- Khu vực biên giới: Cao Ly nằm sát đường biên. Mang theo căn cước công dân, không tự ý đi vào các lối mòn sát biên, và làm theo hướng dẫn của bộ đội biên phòng nếu được yêu cầu.
- Thời tiết thay đổi nhanh: mây có thể kéo đến che kín tầm nhìn chỉ trong vài phút. Luôn đi theo nhóm, mang đèn pin và áo mưa mỏng.
Kết hợp gì khi đến Cao Ly
Cao Ly rất hợp để ghép vào một chuyến Bình Liêu hai, ba ngày. Ngay gần đó là thác Khe Vằn với ba tầng thác giữa rừng, có thể ghé buổi chiều trước khi lên núi dựng lều. Nếu còn sức, hãy dành thêm một ngày chinh phục đỉnh Cao Xiêm, hoặc men theo đường biên tới sống lưng khủng long, cột mốc 1305. Mùa lau tháng 11, đừng bỏ qua những đồi lau hồng dưới chân núi Cao Ba Lanh.
Chỗ ngủ dưới núi có thể tham khảo tại Lưu trú Bình Liêu, quán ăn ở Ẩm thực Bình Liêu. Còn nếu muốn một hành trình trọn vẹn cả tuần giữa mùa lúa chín, xem tour Hội Mùa vàng Bình Liêu 7 ngày 6 đêm.
Có những ngọn núi người ta leo để chinh phục. Cao Ly thì khác: người ta lên đó để ngồi xuống, để ngủ một đêm giữa gió, và để sáng hôm sau mở mắt ra thấy mình đang ở trên mây. Chỉ một đêm thôi, nhưng đủ để nhớ rất lâu.
