Mùa đông là lúc Bình Liêu đổi hẳn gương mặt: đồi cỏ chuyển vàng, hoa sở nở trắng, những buổi sáng sau đợt không khí lạnh, mây đọng kín thung lũng dưới chân sống lưng khủng long; và có những năm, đỉnh núi Cao Ly phủ một lớp băng trắng muốt. Nhưng đây cũng là mùa phải chuẩn bị kỹ nhất: rét đậm trên núi, sương mù dày trên đường đèo, mặt đường có thể đóng băng. Bài viết tổng hợp những gì nên biết khi đi Bình Liêu từ tháng 11 đến tháng 2: lạnh cỡ nào, băng giá thường xuất hiện ở đâu, mặc gì, lái xe thế nào cho an toàn và mùa đông Bình Liêu có gì đáng đi.
Ảnh đầu bài: Cây phủ băng trắng trên núi Cao Ly, tháng 1/2021 (Ảnh: Trần Minh Hiếu)
Mùa đông ở Bình Liêu lạnh cỡ nào?
Bình Liêu chưa có trạm khí tượng riêng, nên không có con số trung bình chính thức; những gì biết được đến từ các đợt rét được báo chí ghi lại và kinh nghiệm của người dân. Nhìn chung:
- Tháng 11: trời khô, se lạnh; trưa nắng dễ chịu, sáng sớm và đêm lạnh, đặc biệt trên núi.
- Tháng 12: tháng khô nhất năm, trời trong, nhìn xa rất rõ nhưng lạnh, nhất là sáng sớm và đêm.
- Tháng 1: lạnh nhất năm. Dưới thung lũng ban ngày trời nắng có thể còn khoảng 18 – 20°C, nhưng những đợt rét đậm kéo nhiệt độ xuống rất thấp. Đợt rét cuối tháng 1/2024, theo ghi nhận của địa phương, nhiệt độ ở Bình Liêu xuống khoảng 0 – 5°C, có nơi 0°C; đợt đầu tháng 1/2021, vùng dân cư xuống khoảng 1°C, mức người dân kể "chưa từng có".
- Tháng 2: vẫn lạnh, hay có mưa phùn, nồm ẩm; đường đất trên núi trơn.
Trên các đỉnh như Cao Ly, Cao Xiêm, sống lưng khủng long, nhiệt độ thường thấp hơn trung tâm vài độ, cộng thêm gió mạnh nên cảm giác lạnh hơn nhiều. Đêm cắm trại trên núi mùa đông có thể xuống dưới 10°C, những đợt rét đậm thì quanh 0°C.
Băng giá ở Bình Liêu: khi nào, ở đâu?
Băng giá không năm nào giống năm nào, nhưng người dân vùng cao Bình Liêu nói "năm nào cũng có băng, có năm có tuyết". Những lần được báo chí ghi lại:
| Thời điểm | Hiện tượng |
|---|---|
| 24/1/2016 | Tuyết rơi trên các khu vực núi cao của Bình Liêu trong đợt rét lịch sử |
| Đầu tháng 1/2021 | Băng giá trên đỉnh Cao Ly, nhiệt độ đỉnh núi khoảng 0°C và dưới 0°C |
| 20/2/2022 | Băng đá bám cây thông trên đỉnh Cao Ly và Cao Sơn sau mưa, khi nhiệt độ chiều tối xuống 0°C |
| 23/1/2024 | Băng giá trên đỉnh Cao Ly, cùng đợt với băng giá trên Yên Tử |
| Tháng 1/2026 | Băng giá phủ trắng cây cỏ trên đỉnh núi biên giới (ảnh Bình Liêu Travel) |
Băng giá thường xuất hiện trong những đợt không khí lạnh mạnh, nhiều nhất vào tháng 12 và tháng 1, đôi khi sang tháng 2. Điều kiện thuận lợi là đêm trời quang, gió nhẹ, nhiệt độ trên đỉnh xuống quanh 0°C; băng hình thành từ nửa đêm tới sáng sớm và tan dần khi nắng lên. Núi Cao Ly là nơi hay có băng nhất và cũng dễ lên nhất (xe lên tận bãi cỏ dưới đỉnh, đi bộ thêm 30 – 40 phút), nên muốn "săn băng" thì đây là lựa chọn đầu tiên.

Băng giá bám kín cành cây giữa sương mù Cao Ly (Ảnh: Trần Minh Hiếu)
Muốn săn băng: theo dõi tin dự báo không khí lạnh tăng cường, xem trang thời tiết Bình Liêu (có dự báo cho cả các đỉnh núi) và hỏi chủ homestay, hướng dẫn viên địa phương: họ thường biết sớm nhất đêm nào đỉnh núi có băng. Lên núi từ khi trời còn tối để kịp ngắm băng trước khi nắng làm tan.
Mùa đông Bình Liêu có gì đáng đi?
Biển mây
Từ cuối tháng 10 đến tháng 1 là mùa mây đẹp nhất. Sau một đêm lạnh, ẩm, mây đọng kín các thung lũng; đứng trên sống lưng khủng long, núi Cao Ly hay đỉnh Cao Xiêm lúc bình minh sẽ thấy cả một biển trắng. Kinh nghiệm chọn ngày, chọn điểm có ở bài săn mây Bình Liêu.

Biển mây trên núi Cao Ly (Ảnh: Cường Pin)
Hoa sở và lá đỏ
Khi lúa đã gặt xong, đồi hoa sở ở Lục Hồn nở trắng, đẹp nhất khoảng tháng 11 – 12; Hội hoa Sở Lục Hồn thường rơi vào giữa – cuối tháng 12. Trên các triền núi, lá sau sau chuyển đỏ, cam; đồi cỏ trên đường biên ngả vàng.
Lễ hội, Tết của người vùng cao
- Cuối tháng 11: Ngày hội di sản Then Tày ở trung tâm Bình Liêu (năm 2026 vào tối 21/11 và ngày 22/11).
- Từ rằm tháng Chạp: người Dao lần lượt theo dòng họ ăn Tết sớm.
- Quanh Tết Nguyên đán: hoa mận nở trắng vườn ở Hoành Mô; ra Giêng có lễ hội đình Lục Nà.
Ăn món nóng
Trời lạnh là lúc hợp nhất cho lẩu gà đen, đồ nướng, cá tầm Khe Tiền, bát phở tráng tay nóng buổi sáng, chén rượu men lá ấm người (uống vừa phải, không lái xe). Gợi ý quán ở bài ăn gì ở Bình Liêu.
Mặc gì khi đi Bình Liêu mùa đông?
- Lớp trong: áo, quần giữ nhiệt.
- Lớp giữa: áo len, áo nỉ hoặc lông cừu.
- Lớp ngoài: áo phao hoặc áo lông vũ, tốt nhất là loại chắn gió, chống nước nhẹ.
- Đầu, tay, chân: mũ len trùm tai, khăn quàng, găng tay (đi xe máy cần găng dày), tất len, giày kín đế bám.
- Mang thêm: miếng dán giữ nhiệt, bình giữ nhiệt nước nóng, son dưỡng, kem dưỡng da vì gió hanh làm nẻ môi, da.
- Một bộ đồ khô để thay nếu bị ướt sương, mưa phùn.
Danh sách đầy đủ có ở bài đi Bình Liêu cần chuẩn bị gì.

Băng giá phủ trắng cây cỏ trên đỉnh núi Bình Liêu, tháng 1/2026 (Ảnh: Bình Liêu Travel)
Lái xe mùa đông: sương mù và đường đóng băng
Quốc lộ 18C từ Tiên Yên lên Bình Liêu, Hoành Mô và các đường tuần tra lên cột mốc đều là đường đèo, nhiều khúc cua, có đoạn dốc. Mùa đông thêm hai nguy cơ: sương mù dày vào sáng sớm, chiều muộn và mặt đường trơn, thậm chí đóng băng trên cao vào những đêm rét đậm. Theo khuyến cáo của Cảnh sát giao thông khi gặp đường đóng băng, sương mù:
- Hạn chế hoặc không đi khi đường đóng băng; lốp xe ở Việt Nam không phù hợp với mặt đường băng.
- Bật đèn chiếu gần (đèn cốt), đèn sương mù; không bật đèn pha vì sẽ chói, càng khó nhìn.
- Đi số thấp, chậm khi lên xuống dốc, tránh phanh gấp và đánh lái đột ngột; giữ khoảng cách xa với xe trước.
- Không vượt ở khúc cua, đoạn khuất tầm nhìn; bấm còi khi vào cua gắt.
- Chấp hành phân luồng, biển cấm nếu đường bị tạm đóng.
Với Bình Liêu, thêm vài lời khuyên:
- Đừng lái lên đường tuần tra từ lúc 4 – 5 giờ sáng trong sương dày nếu chưa quen đường; đi cùng hướng dẫn viên bản địa hoặc gọi taxi điện.
- Người đi xe máy: găng tay dày, áo gió, khẩu trang, kính; dừng nghỉ làm ấm tay khi thấy tê cóng, vì tay lạnh cầm lái và bóp phanh kém đi.
- Đổ đầy xăng trước khi lên núi; cây xăng ở trung tâm mở khoảng 7:00 (xem chuẩn bị gì khi đi Bình Liêu).
- Trời mưa phùn, đường đất trên núi rất trơn: cân nhắc đổi kế hoạch sang các điểm gần đường lớn.
Leo núi và cắm trại mùa đông
- Hôm có băng giá, không leo các dốc đá trên sống lưng khủng long. Bậc đá, xích bám phủ băng rất trơn. Chọn núi Cao Ly để ngắm băng, đường lên dễ hơn nhiều.
- Xuất phát muộn hơn một chút khi sương quá dày, chờ tầm nhìn khá lên.
- Cắm trại qua đêm trên núi phải có lều chắn gió, túi ngủ đủ ấm, tấm cách nhiệt lót lưng; mang đèn, pin dự phòng vì lạnh làm pin tụt nhanh. Xem bài cắm trại ở Bình Liêu.
- Không đốt lửa trên đồi cỏ khô: mùa đông cũng là mùa hanh khô, dễ cháy.
- Biết dấu hiệu bị lạnh quá mức (run không ngừng, nói líu, lơ mơ) và cách xử trí ở bài số điện thoại khẩn cấp và nơi khám chữa bệnh.
Chọn đỉnh nào cho sức mình, xem bài leo núi ở Bình Liêu.
Chọn chỗ ở mùa đông
Khi đặt phòng mùa đông, hãy hỏi chủ nhà vài điều: phòng có nước nóng, chăn ấm hoặc chăn điện, máy sưởi hay điều hoà hai chiều không; nhà trình tường, nhà sàn trong bản rất ấm cúng nhưng có nơi gió lùa. Muốn dậy sớm lên Cao Ly ngắm mây, ngắm băng thì ở gần đó cho đỡ đường; ở trung tâm thì tiện quán ăn, nhà thuốc. Các lựa chọn có ở mục lưu trú Bình Liêu.
Câu hỏi thường gặp
Bình Liêu có tuyết không?
Hiếm. Lần được ghi nhận rõ nhất là ngày 24/1/2016, tuyết rơi trên các khu vực núi cao Bình Liêu trong đợt rét lịch sử. Phổ biến hơn là băng giá trên đỉnh Cao Ly vào những đợt rét đậm tháng 12 – 1.
Băng giá ở Bình Liêu thường xuất hiện khi nào?
Trong những đợt không khí lạnh mạnh, nhiều nhất tháng 12 và tháng 1, đôi khi tháng 2; thường vào đêm và sáng sớm trời quang, gió nhẹ, khi nhiệt độ trên đỉnh xuống quanh 0°C. Băng tan khi nắng lên.
Đi Bình Liêu mùa đông nên đi đâu?
Núi Cao Ly ngắm mây và băng giá, sống lưng khủng long đón bình minh trên biển mây (ngày khô ráo), đồi hoa sở Lục Hồn tháng 11 – 12, các lễ hội cuối năm và món lẩu, phở tráng tay nóng ở trung tâm.
Mùa đông có nên leo sống lưng khủng long không?
Ngày khô ráo, không băng thì vẫn leo được và thường có biển mây rất đẹp. Hôm có băng giá hoặc mưa phùn, bậc đá và xích bám rất trơn, nên đổi sang Cao Ly hoặc các mốc dễ hơn.
Mùa đông lái xe lên Bình Liêu có nguy hiểm không?
Đường vẫn đi bình thường phần lớn thời gian, nhưng sáng sớm hay có sương mù dày, đêm rét đậm đường trên cao có thể trơn, đóng băng. Đi chậm, số thấp, bật đèn cốt và đèn sương mù, không đi khi đường đóng băng.
Bài tổng hợp từ tin của các báo VnExpress (24/1/2016, 11/1/2021), Tuổi Trẻ (15/1/2021), VOV (20/2/2022), Nhân Dân và Đại Đoàn Kết (1/2024), VietnamPlus (23/1/2024), khuyến cáo của Cảnh sát giao thông (Báo Văn hoá, 20/2/2022), cùng kinh nghiệm của người dân, hướng dẫn viên địa phương. Cập nhật tháng 11/2026.
Cập nhật lần cuối: