Lễ hội Đình Lục Nà 2027

Đình Lục Nà ở thôn Bản Cáu, xã Lục Hồn (Ảnh: Sưu tầm)

Hội đầu xuân của vùng biên Bình Liêu

Ở Bình Liêu, Tết chưa thật sự hết khi chưa vào hội đình Lục Nà. Rằm tháng Giêng vừa qua, những đoàn người Tày, Dao, Sán Chỉ trong bộ áo đẹp nhất lại kéo về thôn Bản Cáu, xã Lục Hồn: người Tày áo chàm thắt lưng đỏ, phụ nữ Dao Thanh Phán đội mũ đỏ cao, người Sán Chỉ trong bộ trang phục truyền thống. Tiếng trống hội, tiếng chiêng, cờ ngũ sắc phủ kín sân đình. Đây là lễ hội tín ngưỡng làng xã lớn nhất trong năm của cộng đồng các dân tộc vùng biên, và cũng là điểm hẹn đầu xuân quen thuộc của người Bình Liêu đi làm ăn xa trở về.

Năm 2027, lễ hội đình Lục Nà dự kiến diễn ra vào ngày 16 – 17 tháng Giêng năm Đinh Mùi, tức Chủ nhật 21/2 và thứ Hai 22/2/2027, theo lệ tổ chức hằng năm của xã Lục Hồn.

Lễ tế thần trước sân Đình Lục Nà (Ảnh: Sưu tầm)

Ngôi đình của vị tướng cầm gậy tre

Đình Lục Nà thờ Thành hoàng làng Hoàng Cần. Theo truyền thuyết, ông là một người Tày thông minh, khỏe mạnh, bí mật tập hợp trai làng luyện võ. Khi giặc phương Bắc kéo sang cướp phá, ông cầm gậy tre dẫn trai bản đánh thẳng vào căn cứ giặc, giữ yên bản làng. Sau khi ông mất, dân làng lập đền, dựng đình, tôn ông làm Thành hoàng. Cùng với Thành hoàng, đình còn thờ thần núi, thần sông, thổ công, thổ địa của vùng đất này. Người dân còn kể Lục Nà có mối liên hệ tâm linh với hệ thống đình Vua Ngại trong vùng, cùng những truyền thuyết như "vết chân ngựa" (Mạ Chạt).

Đình được dựng từ thời Hậu Lê, xưa là đình hàng tổng năm gian với những cột gỗ tròn to 40 – 50 cm, tường gạch, mái ngói âm dương. Sau năm 1954, đình từng làm lớp bình dân học vụ, rồi trường học của xã, đến năm 1968 thì bị dỡ bỏ. Ngôi đình hôm nay được dựng lại từ tháng 6/2009, sau khoảng một năm thi công.

Lục Nà không chỉ là nơi thờ tự. Ngày 20/11/1945, tại sân đình, Mặt trận Việt Minh tổ chức mít tinh tuyên bố thành lập chính quyền cách mạng lâm thời huyện Bình Liêu; ngày 18/1/1946, Ủy ban hành chính huyện ra đời; ngày 21/11/1946, lực lượng Vệ quốc đoàn huyện cũng được thành lập tại đây. Với những giá trị ấy, ngày 18/7/2005, UBND tỉnh Quảng Ninh xếp hạng đình Lục Nà là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Lễ hội được huyện Bình Liêu phục dựng từ năm 2006 và từ năm 2023 được nghiên cứu, hoàn thiện nghi lễ cùng Viện Dân tộc học.

Lịch lễ hội

Dưới đây là lịch dự kiến năm 2027, dựa theo chương trình năm 2026 của UBND xã Lục Hồn. Lịch chính thức sẽ được cập nhật khi xã công bố.

Phần lễ: rước sắc, tế thần, giã đình

Sáng ngày 16 tháng Giêng, tiếng trống lớn trước cửa đình báo hiệu giờ khai hội. Đoàn rước xuất phát từ đình với cờ ngũ sắc, lọng vàng, kiệu sơn son thếp vàng, đi một vòng quanh thôn Bản Cáu rồi trở về sân đình. Đi đầu là những người cầm cờ, theo sau là đội khiêng kiệu rước sắc phong và bài vị Thành hoàng, rồi đến các đoàn phụ nữ Tày áo chàm, người Dao, người Sán Chỉ đội mâm lễ vật.

Kiệu và lọng trong đoàn rước sắc phong, bài vị Thành hoàng (Ảnh: Sưu tầm)

Đoàn rước cờ ngũ sắc đi quanh thôn Bản Cáu (Ảnh: Sưu tầm)

Phụ nữ Tày áo chàm trong đoàn rước (Ảnh: Sưu tầm)

Phụ nữ các dân tộc đội mâm lễ vật dâng lên đình (Ảnh: Sưu tầm)

Về đến đình là lễ tế thần, kéo dài khoảng một giờ với tiếng sáo, đàn và trống. Lễ vật là xôi, gà, hoa quả, dâng Thành hoàng Hoàng Cần cùng các vị thần núi, thần sông, thổ công, thổ địa. Đội tế khoảng 24 người, tập luyện cả tháng trước hội; người chủ tế phải là bậc cao niên, khỏe mạnh, có uy tín và gia đình gương mẫu trong làng. Kết thúc lễ tế là màn múa chầu đón thần do các nghệ nhân hát Then thực hiện. Sau lễ, lộc thánh được chia cho mọi người, dân làng và khách lạ cùng ngồi trên chiếu giữa sân đình hưởng lộc, cầu một năm bình an.

Hồi trống khai hội trước cửa đình (Ảnh: Sưu tầm)

Múa trên sân đình trong ngày khai hội (Ảnh: Sưu tầm)

Điệu múa của phụ nữ Tày trong lễ hội (Ảnh: Sưu tầm)

Ngày 17 tháng Giêng, lễ giã đình khép lại phần lễ, tiễn thần và cảm tạ trời đất sau những ngày hội. Ngày xưa hội kéo dài từ 16 đến 20 tháng Giêng; nay gói gọn trong hai ngày chính.

Phần hội: Then, đàn tính và những trò chơi của núi rừng

Khi phần lễ xong, sân đình thành sân chơi chung. Các nghệ nhân người Tày cất tiếng hát Then, gảy đàn tính; xen giữa là Soóng Cọ của người Sán Chỉ và những làn điệu Sán cố. Liên hoan văn nghệ trên sân khấu đình Lục Nà thường có cả những đoàn Then từ Lạng Sơn sang góp vui.

Nghệ nhân hát Then trong ngày hội (Ảnh: Sưu tầm)

Liên hoan văn nghệ Lễ hội đình Lục Nà xuân Bính Ngọ 2026 (Ảnh: Sưu tầm)

Các trò chơi dân gian là phần đông vui nhất: đẩy gậy, kéo co, đánh quay, ném còn, cờ tướng, nhảy bao bố, đi guốc mộc. Năm 2026 còn có màn biểu diễn võ cổ truyền và múa rồng giữa sân đình. Một câu được người dân nhắc đi nhắc lại trong ngày hội: thắng thua không quan trọng, vui nhất là ai cũng được cười.

Biểu diễn võ cổ truyền trên sân đình (Ảnh: Sưu tầm)

Múa rồng mừng xuân (Ảnh: Sưu tầm)

Phụ nữ Dao thi kéo co (Ảnh: Sưu tầm)

Bà con các dân tộc cổ vũ trò chơi dân gian (Ảnh: Sưu tầm)

Đi hội cũng là dịp để ngắm trang phục. Người Tày, Dao, Sán Chỉ đều mặc bộ đẹp nhất trong năm; nhiều gia đình bế cả con nhỏ đi hội. Du khách mê chụp ảnh chân dung thường dành cả buổi sáng ở sân đình và đoạn đường rước.

Mẹ con người Dao Thanh Phán đi hội đình (Ảnh: Sưu tầm)

Thiếu nữ trong trang phục truyền thống ở lễ hội (Ảnh: Sưu tầm)

Cúp Đình Lục Nà: giải bóng đá của cả vùng

Từ nhiều năm nay, giải bóng đá Cúp Đình Lục Nà là "món chính" của mùa hội với dân mê bóng. Năm 2026, giải khai mạc sáng 27/2 (11 tháng Giêng) với 10 đội từ các câu lạc bộ của Lục Hồn, Bình Liêu và Hoành Mô, đá vòng tròn chia bảng rồi vào bán kết, chung kết. Chiều 4/3, ngay sau lễ khai hội, CLB Vùng Biên thắng CLB Long Sơn 2 – 0 để lên ngôi vô địch. Các trận đấu được phát trực tiếp trên các fanpage bóng đá phong trào Quảng Ninh, khán đài chật kín người xem.

Một trận đấu tại giải Cúp Đình Lục Nà 2026 (Ảnh: Sưu tầm)

CLB Vùng Biên nhận cúp vô địch năm 2026 (Ảnh: Sưu tầm)

Kinh nghiệm đi hội

Nên có mặt ở thôn Bản Cáu từ sớm sáng 16 tháng Giêng để kịp xem đoàn rước, chọn chỗ đứng dọc đường rước hoặc quanh sân đình. Ăn mặc lịch sự, không đứng chắn lối đoàn rước và không chen vào khu vực đội tế khi đang hành lễ. Ở sân đình có gian thông tin du lịch của xã và gian hàng OCOP với miến dong, mật ong, bánh gật gù, rất tiện mua quà.

Tháng Giêng ở Bình Liêu còn lạnh và hay có mưa phùn, mang áo ấm và giày đi được đường trơn. Đây cũng là mùa đẹp để leo đỉnh Cao Xiêm, sống lưng khủng long (cột mốc 1305) hay cột mốc 1297, và ghé thác Khe Vằn. Muốn biết thêm về ngôi đình, xem Đình Lục Nà; xem lại không khí năm trước tại bài Lễ hội Đình Lục Nà 2026.

Thông tin cần biết

Ảnh trong bài: Sưu tầm (Lễ hội đình Lục Nà 2026). Thông tin tổng hợp từ thông báo và các bài đăng của UBND xã Lục Hồn, Báo Quảng Ninh, Báo Nhân Dân. Cập nhật ngày 24/10/2026.