Ngày hội Soóng Cọ 2027

Tiết mục Soóng Cọ trên sân khấu thực cảnh thác Khe Vằn (Ảnh: Sưu tầm)

Hội tháng Ba của người Sán Chỉ

Cuối mùa xuân, khi lúa chiêm vừa cấy xong, những vất vả trên nương ruộng tạm gác lại, người Sán Chỉ ở Bình Liêu lại rủ nhau đi hội. Đó là Hội Soóng Cọ, còn gọi là hội tháng Ba, ngày hội lớn nhất trong năm của đồng bào Sán Chỉ ở Quảng Ninh, theo lệ diễn ra vào ngày 16 tháng 3 âm lịch. Trai gái các bản tụ về, hát với nhau những câu ca giao duyên, kể cho nhau nghe chuyện làm ăn, chuyện vui buồn, chúc nhau một năm ấm no.

Năm 2027, ngày 16 tháng 3 âm lịch rơi vào thứ Năm 22/4/2027. Năm 2026, xã Bình Liêu tổ chức Ngày hội Soóng Cọ vào dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 để du khách tiện về dự, nên hội năm 2027 nhiều khả năng cũng diễn ra trong khoảng cuối tháng 4 – đầu tháng 5. Lịch chính thức sẽ được cập nhật khi UBND xã Bình Liêu công bố.

Người Sán Chỉ trong chương trình nghệ thuật khai mạc Ngày hội Soóng Cọ 2026 (Ảnh: Sưu tầm)

Soóng Cọ là gì

Soóng Cọ là lối hát xướng giao duyên của người Sán Chỉ, đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Theo các nghệ nhân, hội hát có từ khoảng 300 năm trước. Ngày xưa, nhiều đôi lấy nhau theo sự sắp đặt của gia đình, không phải ai cũng được sống với người mình thương; hội tháng Ba trở thành dịp hiếm hoi để trai gái gửi gắm tình cảm qua lời ca.

Hát Soóng Cọ là hát đối đáp giữa một bên nam và một bên nữ, có khi là người vừa gặp ở hội, có khi là bạn cũ từ thời còn trẻ. Có một lệ bất thành văn: không hát với người cùng huyết thống, cùng dòng họ. Lời ca không chỉ nói chuyện yêu đương mà còn ca ngợi quê hương, khuyên nhau chăm làm, chê kẻ lười biếng, trao đổi kinh nghiệm làm ăn, kể ước mơ và tâm sự riêng. Xưa kia hội thường diễn ra trong đêm trăng sáng, có đôi hát thâu đêm đến sáng hôm sau trên đường về vẫn còn lưu luyến. Ngày nay hội được mở rộng ra nhiều không gian bản làng, đồi núi, suối khe.

Trong hội còn có lễ cầu may của người Sán Chỉ. Ở Húc Động, nơi nhiều năm diễn ra hội, nghi lễ được làm bên hai cây đa cổ thụ đã hơn trăm tuổi.

Tái hiện nghi lễ đón dâu của người Sán Chỉ trong đêm khai mạc (Ảnh: Sưu tầm)

Hội Soóng Cọ 2026 bên thác Khe Vằn

Năm 2026, hội được tổ chức tại Khu du lịch sinh thái thác Khe Vằn. Khu thác này trước thuộc xã Húc Động, nay thuộc xã Bình Liêu sau sắp xếp đơn vị hành chính. Một sân khấu thực cảnh được dựng ngay dưới chân thác, cùng khán đài lắp ghép khoảng 500 chỗ ngồi.

Sân khấu thực cảnh dựng bên suối dưới chân thác Khe Vằn (Ảnh: Sưu tầm)

Lịch các hoạt động năm 2026 theo thông báo của UBND xã Bình Liêu:

"Mạch nguồn Soóng Cọ": đêm khai mạc dưới chân thác

Tối 2/5/2026, khán đài bên thác Khe Vằn kín người. Chương trình nghệ thuật "Mạch nguồn Soóng Cọ" dài khoảng 90 phút, với hơn 150 ca sĩ, nghệ nhân, diễn viên không chuyên và học sinh Bình Liêu, chia làm ba phần: "Huyền thoại gọi nguồn", "Dòng chảy bản sắc – nối nhịp thời gian" và "Hội tụ và lan tỏa". Toàn bộ vách núi, rừng cây phía sau làm phông nền, kết hợp ánh sáng và trình chiếu 3D mapping. Xen giữa những làn điệu Soóng Cọ, Then và nhạc cụ dân tộc là cảnh tái hiện lễ đón dâu của người Sán Chỉ và những bài hát mời khách về Bình Liêu.

Một tiết mục múa trong chương trình "Mạch nguồn Soóng Cọ" (Ảnh: Sưu tầm)

Ánh sáng sân khấu thực cảnh trong đêm khai mạc (Ảnh: Sưu tầm)

Màn trình diễn với gùi hoa và trang phục các dân tộc (Ảnh: Sưu tầm)

Tối hôm trước, 1/5, là đêm lửa trại giao lưu giữa các câu lạc bộ Soóng Cọ, dân ca, dân vũ của Bình Liêu với các câu lạc bộ Soóng Cọ đến từ Bắc Ninh và Thái Nguyên.

Ban ngày ở hội: đẩy gậy, đánh quay, bóng đá nữ

Từ sáng 2/5, khu thác thành sân chơi chung. Du khách được nghe và tập hát Soóng Cọ cùng nghệ nhân, xem và thử sức các môn đánh quay, đẩy gậy, kéo co, tung còn. Đông người cổ vũ nhất là giao lưu bóng đá nữ dân tộc: các cô gái Dao, Sán Chỉ ra sân trong trang phục truyền thống, váy áo tung bay theo từng pha bóng.

Khán đài lắp ghép bên thác Khe Vằn kín người xem (Ảnh: Sưu tầm)

Thi đẩy gậy tại Ngày hội Soóng Cọ 2026 (Ảnh: Sưu tầm)

Người xem vây quanh một môn thi thể thao dân tộc (Ảnh: Sưu tầm)

Trước đó một tuần, sáng 25/4, gần 400 vận động viên đã chạy 10 km trên cung đường Bình Liêu – Húc Động, mở màn mùa hội. Ở những kỳ hội trước, người ta còn chọi chim chào mào, đốt lửa trại, có năm còn đồng diễn xào 20 chảo phở, món ăn nổi tiếng của Bình Liêu.

Chợ vùng cao, miến dong và áo Sán Chỉ

Trong khuôn viên khu thác có 24 gian hàng OCOP và du lịch Bình Liêu, bày miến dong, mật ong, rau rừng, bánh trái, đồ thủ công. Ở nhà văn hóa cũ thôn Nà Ếch, phiên chợ vùng cao họp suốt những ngày hội, bà con mang nông sản, ẩm thực nhà làm ra bán. Năm 2026 lần đầu có không gian chuyển đổi số và hỗ trợ du khách, cùng quầy cho thuê trang phục người Sán Chỉ để khách mặc đi hội, chụp ảnh.

Thử trang phục truyền thống tại gian hàng trong ngày hội (Ảnh: Sưu tầm)

Gian hàng sản vật địa phương (Ảnh: Sưu tầm)

Miến dong Bình Liêu, đặc sản không thể thiếu ở các gian hàng (Ảnh: Sưu tầm)

Phiên chợ vùng cao trong dịp hội (Ảnh: Sưu tầm)

Muốn hiểu thêm về người Sán Chỉ, hãy ghé thôn Lục Ngù, nơi còn những ngôi nhà truyền thống, nếp sinh hoạt, sản xuất của đồng bào và nghề làm miến dong. Đây là một trong những điểm trải nghiệm văn hóa Sán Chỉ được xã giới thiệu trong mùa hội.

Khe Vằn: thác ba tầng giữa đại ngàn

Đến hội, đừng quên dành thời gian cho chính thác Khe Vằn. Dòng nước từ núi cao đổ xuống qua ba tầng, tung bọt trắng giữa màu xanh của rừng: tầng thứ nhất đổ mạnh xuống hồ nước bên dưới, tầng thứ hai chia thành nhiều nhánh trượt qua những bậc đá, tầng thứ ba hòa vào con suối phía dưới. Thác đẹp nhất sau những cơn mưa, khi nước nhiều; lúc trời khô, nước hiền và trong, hợp để ngồi bên suối nghỉ chân. Lưu ý đá ven suối trơn, không xuống chỗ nước sâu, chân thác hay những vị trí nguy hiểm, nhất là khi trời vừa mưa.

Một tầng thác Khe Vằn (Ảnh: Sưu tầm)

Thác Khe Vằn, nơi diễn ra Ngày hội Soóng Cọ 2026 (Ảnh: Sưu tầm)

Bữa ăn ở Bình Liêu nên thử gà đen, cá suối, xôi màu, bánh ngải, khâu nhục và phở xào. Từ Khe Vằn có thể đi tiếp sống lưng khủng long (cột mốc 1305), cột mốc 1297 hoặc ghé Đình Lục Nà. Xem thêm về thác tại Thác Khe Vằn.

Thông tin cần biết

Ảnh trong bài: Sưu tầm (Ngày hội Soóng Cọ 2026). Thông tin tổng hợp từ thông báo của UBND xã Bình Liêu, các bài đăng trên Facebook, Báo Quảng Ninh, VOV, Báo Nhân Dân. Cập nhật ngày 24/10/2026.