Bình Liêu là một vùng đất đậm bản sắc văn hóa dân tộc, với sự hội tụ của 5 dân tộc anh em đó là: Tày, Kinh, Dao, Sán Chỉ, Hoa. Mỗi dân tộc có những nét văn hóa độc đáo thể hiện qua phong tục, tập quán sinh hoạt, tín ngưỡng tôn giáo, ngôn ngữ và trang phục. Trong đó trang phục cô dâu người Sán Chỉ mang nhiều giá trị văn hóa với những ý nghĩa nhân sinh sâu sắc.
Trang phục cô dâu Sán Chỉ rất nhẹ nhàng, kín đáo, thanh lịch chủ đạo là màu đen. Bên trong cô dâu sẽ mặc bộ thường phục gồm một áo ngắn màu xanh lá cây hoặc màu xanh da trời kết hợp với chân váy xếp li màu đen dài tới mắt cá chân. Khoác bên ngoài là áo dài màu đen được làm từ vải nhuộm chàm ngắn hơn váy xếp li bên trong. Đai áo được làm từ vải tơ tằm để nguyên bản màu trắng ngà của tơ, có thêm một chiếc khăn mùi soa hoa văn gấp bản to khoảng 4cm cài ngay phần trước bụng sao cho cân đối. Tóc được được vấn trong khăn màu xanh dệt bằng tơ tằm, cùng dải len màu hồng và tím, mục đích đích để tóc chắc chắn hơn, cũng là để tô điểm thêm cho gương mặt cô dâu thêm phần rạng rỡ. Sau khi vấn tóc trong vành khăn màu xanh, cô dâu vấn thêm một lớp khăn xếp bằng vải nhuộm chàm rộng khoảng 3cm. Cuối cùng là khăn đội đầu được làm từ vải chàm, hình vuông, có 2 dải dây màu đỏ, khi đội, được khéo léo thắt đằng sau đầu và buông xuống ngang lưng vừa để chắc chắn và vừa thêm phần duyên dáng.
Cô dâu người Sán Chỉ (ở giữa) và các bạn phù dâu
Khi cô dâu về nhà chồng sẽ được cha mẹ ruột cho của hồi môn – đó là một món tiền (trước đây là những đồng bạc), để vào 1 chiếc túi được khâu từ vải nhuộm chàm hoặc tấm vải có hoa văn. Cô dâu đeo nhiều trang sức bằng bạc gồm: 1 đôi kiềng, một đôi vòng tay tròn, tay đeo nhiều nhẫn có khắc hình hoa lá, cỏ cây, chân đeo hài vải. Trên suốt quãng đường về nhà chồng, cô dâu sẽ cố gắng giữ đôi chân khô ráo, sạch sẽ với quan niệm giữ được sự thanh sạch và tài lộc. Để được bình an và suôn sẻ trên suốt quãng đường đi, mỗi khi qua cầu thì đoàn rước dâu sẽ thả tiền lẻ, đồng xu – đây là một hình thức xin sự bình an, may mắn. Từ khi ra cửa nhà cha mẹ, cô dâu sẽ cầm ô đen che đầu. Chiếc ô màu đên đã được thầy mo làm phép sẽ theo cô suốt hành trình, trang phục chủ đạo là màu đen mục đích để bảo vệ cô dâu bình an về đến nhà chồng trên quãng đường dài không bị ma quỷ trên đường quấy rầy. Cô dâu luôn cầm khăn mặt trên tay. Những người cao tuổi giải thích là chiếc khăn mặt được mẹ trao là sự gửi gửi gắm tình cảm, sự chăm chút yêu thương của người mẹ khi con gái bỡ ngỡ rời vòng tay mẹ để về nhà chồng. Chiếc khăn cũng là vật để che bớt sự e thẹn của cô dâu trước hai bên họ hàng, cũng là một cách tôn thêm nét duyên dáng của cô dâu trong ngày cưới.
Ngày nay, khi xã hội ngày càng phát triển, sự giao thoa văn hóa mạnh mẽ đã xuất hiện xu hướng cô dâu không thích mặc trang phục truyền thống, thay vào đó là những bộ áo cưới hiện đại. Thỉnh thoảng vẫn còn cô dâu Sán Chỉ sử dụng trang phục truyền thống trong ngày cưới. Đó là một nét đẹp văn hóa cần được bảo tồn và phát huy, góp phần tạo nên nét đặc sắc trong sự đa dạng văn hóa các dân tộc ở Bình Liêu./.
