Với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 92,7%, chủ yếu là các dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ…, xã Bình Liêu sở hữu kho tàng văn hóa đặc sắc. Từ nền tảng đó, địa phương đang từng bước khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa bản địa để thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng bền vững, tạo sinh kế cho người dân gắn với bảo tồn bản sắc truyền thống.
Đầu tháng 5 vừa qua, UBND xã Bình Liêu tổ chức Ngày hội Soóng cọ năm 2026 với chủ đề “Mạch nguồn Soóng cọ”. Ngày hội mở màn cho chuỗi hoạt động văn hóa - du lịch của xã Bình Liêu năm 2026, đồng thời là sản phẩm du lịch đặc trưng đang được địa phương tập trung phát triển.
Điểm nhấn của ngày hội là chương trình nghệ thuật thực cảnh tại Khu du lịch sinh thái thác Khe Vằn có sự kết hợp công nghệ trình diễn hiện đại với không gian núi rừng, góp phần “đánh thức” di sản Soóng cọ theo cách sống động, gần gũi hơn với công chúng. Bên cạnh các hoạt động thể thao sôi nổi như bóng đá nữ Sán Chỉ, đánh quay, đẩy gậy, du khách còn được trải nghiệm, tìm hiểu đời sống bản địa, nghề làm miến dong, thưởng thức ẩm thực dân tộc và các sản phẩm OCOP, thủ công truyền thống. Sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa, trải nghiệm và du lịch đã tạo nên sức hút riêng cho ngày hội, góp phần quảng bá đậm nét bản sắc Bình Liêu.
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bình Liêu Đặng Thu Phương cho biết: Địa phương xác định phát triển du lịch bền vững trên cơ sở bảo tồn, khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa và giá trị tốt đẹp của con người Bình Liêu. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng thêm nhiều sản phẩm du lịch mới như trải nghiệm làng nghề miến dong truyền thống, chợ phiên vùng cao.... Cùng với đó, tăng cường quảng bá, kết nối tour tuyến, từng bước đưa Bình Liêu trở thành trung tâm du lịch cộng đồng đặc sắc của vùng Đông Bắc.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã đã xây dựng Đề án “Phát triển chợ trung tâm Bình Liêu thành chợ vùng cao mang đậm bản sắc văn hóa du lịch”. Không chỉ là nơi giao thương hàng hóa, chợ trung tâm Bình Liêu còn được định hướng trở thành không gian kết nối, lan tỏa các giá trị văn hóa địa phương gắn với hoạt động du lịch và giao lưu cộng đồng. Các phiên chợ định kỳ sẽ giới thiệu, trao đổi nông sản địa phương, sản phẩm OCOP, hàng thủ công truyền thống, ẩm thực đặc trưng của các dân tộc trên địa bàn và biểu diễn văn hóa dân gian, giao lưu văn nghệ, quảng bá du lịch...
Cùng với đó, xã Bình Liêu tiếp tục phát triển chuỗi hoạt động du lịch thu - đông gắn với quảng bá cảnh quan thiên nhiên đặc trưng như: Ruộng bậc thang, mùa cỏ lau, cung đường biên giới. Nhiều hoạt động đặc sắc được định hướng tổ chức thường niên như: Then Festival, giải bóng đá nữ Sán Chỉ, các tour trekking khám phá thiên nhiên, trải nghiệm nghi lễ mừng cơm mới của đồng bào Tày, tìm hiểu quy trình sản xuất miến dong, ẩm thực truyền thống, các sản phẩm OCOP địa phương...
Ông Dương Quang Thịnh, Phó Giám đốc Công ty CP Dịch vụ Thương mại XNK Long Hải JSC, cho biết: Công ty đang triển khai dự án Khu du lịch sinh thái Thác Khe Vằn có quy mô 5,77ha, hiện đạt khoảng 80% tiến độ và dự kiến đón khách vào tháng 10 năm nay. Không chỉ hướng tới xây dựng khu nghỉ dưỡng tiện nghi, hiện đại, dự án còn chú trọng bảo tồn văn hóa bản địa, hài hòa với cảnh quan tự nhiên. Các khu lưu trú được thiết kế theo kiến trúc mái ngói âm dương đặc trưng vùng cao; đồng thời ưu tiên tuyển dụng, đào tạo lao động địa phương nhằm phát huy lợi thế am hiểu văn hóa bản địa; thành lập các tổ nghệ nhân hát dân ca Soóng cọ phục vụ du khách... Qua đó, phát triển Khu du lịch sinh thái thác Khe Vằn vừa là điểm nghỉ dưỡng, tham quan hấp dẫn mà còn là không gian trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa truyền thống đặc sắc của địa phương.
Với định hướng phát triển bài bản, lấy văn hóa làm nền tảng, lấy người dân làm chủ thể và trải nghiệm bản địa làm sức hút, Bình Liêu đang từng bước khẳng định vị thế điểm đến du lịch cộng đồng hấp dẫn nơi vùng biên Đông Bắc; phấn đấu hoàn thành mục tiêu đón 50.000 lượt khách trong năm 2026, trong đó khách lưu trú đạt trên 15.000 lượt, tổng doanh thu xã hội từ du lịch đạt trên 50 tỷ đồng.
(Theo Báo Quảng Ninh)
